બેન્ઝીનનું એસાઇલેશન અને તેની ક્રિયાવિધિ સમજાવો.

(N/A) બેન્ઝીન વલયમાં હાઇડ્રોજન પરમાણુનું એસાઇલ સમૂહ $(-COR)$ દ્વારા વિસ્થાપન એ બેન્ઝીનનું એસાઇલેશન તરીકે ઓળખાય છે. આ પ્રક્રિયાઓ ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટસ એસાઇલેશન તરીકે ઓળખાય છે. ઉદાહરણ તરીકે,બેન્ઝીનમાંથી એસિટોફિનોનનું નિર્માણ નીચે મુજબ છે:
$C_6H_6 + CH_3COCl \xrightarrow{\text{નિર્જળ } AlCl_3, \Delta, \ 353K} C_6H_5COCH_3 + HCl$
$C_6H_6 + (CH_3CO)_2O \xrightarrow{\text{નિર્જળ } AlCl_3} C_6H_5COCH_3 + CH_3COOH$
આ પ્રક્રિયા ત્રણ તબક્કામાં થાય છે:
$(i)$ ઇલેક્ટ્રોફાઇલ $CH_3CO^+$ નું નિર્માણ:
$CH_3-CO-Cl + AlCl_3 \rightarrow CH_3-C^+O + AlCl_4^-$
$(ii)$ ઇલેક્ટ્રોફાઇલ $CH_3CO^+$ બેન્ઝીન વલય પર હુમલો કરીને કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી (એરેનિયમ આયન) બનાવે છે.
$(iii)$ કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તીમાંથી પ્રોટોન દૂર થવાથી વલયની એરોમેટિકતા પુનઃસ્થાપિત થાય છે અને એસિટોફિનોન બને છે.